Villa's op de Ravenberg in Beek In de zomer van 2010 zijn vier villa’s op de Ravenberg in Beek toegevoegd aan de gemeentelijke monumentenlijst. Een mooie aanleiding om eens op een rijtje te zetten wat er hier – niet direct vanaf de Rijksstraatweg zichtbaar – allemaal aan interessante monumenten te zien is in een landschappelijk unieke omgeving. De Ravenberg is onderdeel van het stuwwallencomplex dat in de voorlaatste ijstijd is ontstaan. Door beekjes werd de stuwwal hier en daar uitgesleten, waardoor "bergen”en dalen ontstonden. In de loop der tijd hebben deze "bergen” allemaal hun eigen naam gekregen. Het hoogste punt van de Ravenberg is 67 meter boven NAP. In het begin van de negentiende eeuw werd het stuwwallandschap in Ubbergen en Beek ontdekt door kunstenaars. Door welgestelden werden de eerste buitenhuizen gebouwd op de hellingen van de stuwwal. Later in de eeuw raakte Beek ook in trek bij een breder publiek en kwamen er uitspanningen en hotels/pensions. Om het toerisme te bevorderen werd de bergspoorverbinding Nijmegen – Berg en Dal via Beek aangelegd. In de eerste jaren van de twintigste eeuw werd de Ravenberg een vroeg voorbeeld van projectontwikkeling. Een aantal Beekse notabelen had de grond gekocht en een plan laten ontwerpen voor een villapark genaamd Van Heutzpark. De Nijmeegse architect Oscar Leeuw heeft vrijwel zeker de ontwerptekeningen gemaakt. Helaas is het archief van Oscar Leeuw verloren gegaan en zijn er ook in andere archieven geen oorspronkelijke plannen aanwezig voor het villaparkje. Rond een e-vormig stratenpatroon waren vijf vrijstaande villa’s en een uitspanning gepland. Het betreft de uitspanning met de naam Ravenberg- Taveerne en de villa’s Zonneheuvel (De Ravenberg 2), Welgelegen (De Ravenberg 7), Bijou (De Ravenberg 58) en Kastanjeoord (De Ravenberg 14), alsmede de villa aan De Ravenberg 8. Vanaf een centraal gelegen uitkijkpunt konden potentiële kopers de percelen overzien en het uitzicht bewonderen. De bouw van de panden vond plaats in enkele jaren vanaf 1901. Van de eerste vijf in het kader van het project Van Heutzpark gerealiseerde villa’s waren villa Zonneheuvel en villa Kastanjeoord al enige tijd gemeentelijke monumenten. In 2010 zijn de andere genoemde villa’s als gemeentelijk monument aangewezen. Daarnaast is de villa aan De Ravenberg 9 nu op de lijst gekomen. Deze dateert uit 1937 en is dus later uitgevoerd. Eveneens in de late jaren 30 werden op de Ravenberg enkele twee-onder-een- kapwoningen gebouwd. Aan het einde van de tweede wereldoorlog brandde de Ravenberg-Taveerne af. Ze werd in 1950 vervangen door het zgn. boswachtershuis van Gelders Landschap, villa Kastanjedal aan De Ravenberg 20. Dit pand was al enkele jaren gemeentelijk monument. In de jaren 50 en 60 volgden op de Ravenberg nog enkele halfvrijstaande en vrijstaande huizen, maar de groene opzet van het wijkje is bewaard gebleven. Schuin tegenover het gemeentehuis in Beek rijst op de helling van de Ravenberg een opvallend pand op. Villa Zonneheuvel werd in 1903 gebouwd in opdracht van notaris Van Wayenburg naar ontwerp van Oscar Leeuw. Oscar Leeuw (Roermond 1866- Nijmegen 1944) heeft in en om Nijmegen heel veel grote en kleinere bouwwerken ontworpen. Enkele voorbeelden zijn Concertgebouw De Vereeniging en Museum Kam, maar ook Jachtslot De Mookerheide, de voormalige synagoge in de Gerard Noodtstraat in Nijmegen (nu Natuurmuseum) en de Israelitische begraafplaats op de Kwakkenberg. Daarnaast enkele bankgebouwen en veel winkelpanden in Nijmegen, zoals de voormalige ABN Bank in de Hertogstraat en het in de oorlog verwoeste warenhuis Vroom en Dreesmann. In Ubbergen staat zijn bekendste woonhuisontwerp, Villa Dennenheuvel. Oscar Leeuw werkte in de vroege jaren van de vorige eeuw samen met zijn vader, beeldhouwer Henri Leeuw, en met zijn broer Henri jr., schilder/beeldhouwer. Villa Dennenheuvel (gebouwd 1899-1902 in samenwerking met Henri jr.) werd ontworpen compleet met wandschilderingen, houtsnijwerk en meubilair. Zonneheuvel is aan de zijde van de Rijksstraatweg drie verdiepingen hoog. Vooral nu de dichte begroeiing afgelopen najaar vakkundig is gesnoeid is de mooie detaillering van de gevel en de raamvlakken goed zichtbaar. De serre heeft prachtige glas-in-loodramen met bloemmotieven in de stijl van de Nieuwe Kunst (art nouveau). Verder vallen op de fraai op de hoeken van het hoge schilddak geplaatste schoorstenen en de torenachtige uitbouw met metselwerk in de trant van vakwerk. De muren zijn geschilderd in twee tinten okergeel. Het pand heeft nog meer prachtige details, zoals in de hekwerken van smeedijzer en hout, de glas- in-lood bovenlichten en in de deuren. Ter linkerzijde van de toegangsweg naar de Ravenberg en iets hoger gelegen ligt Villa Bijou. Bijou is gebouwd in het jaar 1915 (oorspronkelijk met de naam Harrij) en ontworpen door bouwkundig tekenaar Joh. Driesens. De gevel had metselwerk met gekleurde horizontale banden en raam-/deuromlijstingen, maar werd later wit geschilderd. Details van de gevellijst zijn zalmroze geschilderd en geven het pand kenmerken van Nieuwe Kunst. De serre werd vermoedelijk vóór 1941 aan de linkerzijde van de voorgevel aangebouwd. De ligging van Villa Bijou in de ruime groene tuin is erg fraai en kenmerkend voor de villabouw in de vroege twintigste eeuw. Vanaf het noorden is Bijou via zichtlijnen ook van enige afstand goed zichtbaar. Klik hier om verder te gaan met vervolgpagina 1 Oude wandelkaart van Beek en omgeving, met vermelding Villapark Ravenberg  Rijksstraatweg in 1915. Café Boschlust met op de achtergrond Villa Dennenheuvel. De toenmalige bewoners van de villa zouden het cafë overigens laten slopen omdat het hun uitzicht bedierf. Ansichtkaart uit 1910, toegang naar De Ravenberg. Villa Zonneheuvel rechts en Villa Bijou links Villa Bijou op de Ravenberg kaart villapark