Archief 2011 Najaarsbijeenkomst "Een Eeuw Mooi Nederland"   Op zaterdag 19 november vond de najaarsbijeenkomst van de Stichting tot behoud van Monument en Landschap in de gemeente Ubbergen plaats in hotel ‘t Spijker aan de Rijksstraatweg in Beek. Het onderwerp van de bijeenkomst was "Een eeuw Mooi Nederland”. Dhr. Loet van Sluis hield een voordracht en daarbij werden beelden vertoond over de ontsluiting en de ontwikkeling van het gebied in de stuwwal tussen Beek en Berg en Dal dat we nog steeds als "Mooi Nederland” kennen. Na de voordracht gingen de deelnemers per zonnetreintje (ditmaal getrokken door een krachtige auto omdat het een steil traject is) over het tracé van het voormalige bergspoor naar Mooi Nederland. Onderweg werd door Loet van Sluis gewezen op de sporen van het traject. Voor menigeen bracht dit herinneringen naar boven en die werden dan ook met elkaar gedeeld. Ongeveer 60 belangstellenden, waaronder ook enkelen die nog geen donateur waren, bezochten de bijeenkomst. De Stichting kan terugkijken op een geslaagde najaarsbijeenkomst en kon daardoor weer enkele nieuwe donateurs verwelkomen. Toelichting: In 1909 werd de "Maatschappij tot exploitatie van onroerende goederen Mooi Nederland” opgericht. Het project voor deze maatschappij was de ontsluiting en de ontwikkeling van een gebied in de stuwwal tussen Beek en Berg en Dal, dat we nog steeds als "Mooi Nederland” kennen. De Van Randwijckweg werd aangelegd, de heuvelrug gedeeltelijk afgegraven en het gebied werd verkaveld. In samenhang met deze ontwikkeling werd ook het bergspoor via Beek naar Berg en Dal aangelegd, met de betonnen trambrug en de bouw van het "onderstation” (thans museum Mooi Nederland en VVV-post) voor de stroomvoorziening van het gebied en de tram. Door allerlei omstandigheden (waaronder de uitbraak van de Eerste Wereldoorlog) kwam het project niet echt van de grond, maar werd het wel een beeld- en sfeerbepalend element voor Beek en Berg en Dal. Ansichtkaarten De stichting is gestart met het uitgeven van een serie bijzondere ansichtkaarten onder de titel Toen en Nu. Dit zijn de eerste exemplaren. Nog meer geschiedenis over de Ravenberg Onder de tabbladen Historie/Ravenberg is de geschiedenis van enkele panden op de Ravenberg toegevoegd. Klik hier om snel op die pagina te komen. Landschap van Iedereen Op zaterdag 10 september is op een symposium in Ubbergen de eerste Landschapscommunity van Nederland opgericht. Lokale organisaties op het gebied van landbouw, landschap en natuur en bewoners van de streek tonen elkaar op het symposium hun motivatie en maatschappelijke betekenis en onderzoeken de manieren waarop zij elkaar kunnen versterken. Natuurlijk neemt ook stichting Monument en Landschap deel aan de Landschapsportaal. Klik hier om de site te bezoeken. Open Monumentendag 11 september 2011: Nieuw gebruik – Oud gebouw De Stichting Monument en Landschap in de gemeente Ubbergen organiseerde weer de jaarlijkse Open Monumentendag. De 25e editie had als onderwerp herbestemming en als titel "Nieuw gebruik – Oud gebouw”. De gemeente Ubbergen heeft vele panden die een herbestemming hebben gekregen. De nadruk werd deze dag gelegd op Oud-Ooij met de voormalige Nederlands Hervormde Kerk en de Kasteelsche Hof. Bij de kerk stond in de tuin een tent waar de geschiedenis van de kerk en de verandering van kerk naar woonhuizen werd verteld door de bewoners zelf. Dit ging vergezeld van prenten, boeken en ook bodemvondsten, dit alles onder het genot van koffie met appeltaart. Kinderen konden raden hoeveel schietgaten er in de torenhaan waren geschoten en wie het goed raadde mocht met een bewoner de toren beklimmen. Bij de tweede locatie de Kasteelsche Hof werden in de schuur van de boerderij beelden vertoond van Oud –Ooij en het vroegere kasteel van Ooij. Ook werd elk uur een rondleiding gegeven waarbij de geschiedenis van het kasteel, knechtenhuis, boerderij en duiventoren werd verteld. Bij iedere rondleiding waren de bezoekers zeer geïnteresseerd in de geschiedenis van deze historische plek. De Stichting kan terugkijken op een bijzonder geslaagde Open Monumentendag met een groot aantal bezoekers. Fietstocht door de westelijke Liemers op 3 juli 2011 Onze gids, Wim van Heugten, staat ons op te wachten bij de aanlegplaats van de "Heen en Weer” in de Kijfwaard. Onze aandacht wordt gevraagd voor de oude lopen van de Rijn, bepalend voor het landschap van het gebied. We fietsen over oude dijken en staan stil bij Bergsche Hoofd (en de oude pontveer verbinding, nu een trekveertje), bij het verzwolgen dorp Leuven en dan een van de hoogtepunten van de tocht, de havezate Loowaard. Dit prachtige, deels vijftiende eeuwse bouwwerk, werd in 2007 zorgvuldig gerestaureerd. Het heeft een strategische ligging langs de rivier en vermoedelijk deed het dienst als controlepost voor de Rijn scheepvaart of voor de grens van Kleve, tot het Gelderse gebied. Vermoed wordt dat op deze plaats in de Romeinse tijd een castellum stond. In het dorp Loo wordt een koffiepauze gehouden. Dan, weer over de dijken, naar Groessen voor een volgend hoogtepunt: de Sint Andreaskerk, die vanwege zijn omvang wel "de kathedraal van de Liemers” wordt genoemd. Onze gids wijst ons, zowel aan de buiten- als binnenzijde, op bijzondere sporen uit de bouwgeschiedenis. Ook wordt aandacht besteed aan de bijzondere inventaris, waaronder een veertiende eeuwse gotische hardstenen doopvont, de kraagstenen, die koning David met harp, Mozes met stenen tafelen en de dwazen en wijze maagden voorstellen, maar ook prachtige uit hout gesneden beelden. Van Groessen wordt teruggereden naar de aanlegplaats van de "heen en weer”, die ons overzet naar Millingen, alwaar nazit bij de Geldersche Poort. Geef ons uw e-mailadres De middelen van onze stichting benutten we graag zoveel mogelijk voor het realiseren van onze doelen. U kunt ons daarbij helpen door ons uw e-mailadres kenbaar te maken, zodat wij met u, via e-mail kunnen communiceren en dat spaart portokosten. Geef a.u.b. uw e-mailadres aan ons door, klik hier om uw gegevens in te kunnen vullen. (Uiteraard verstrekken we geen e-mailadressen aan derden). Dank daarvoor! Bestemmingsplan de Geest Het stichtingsbestuur heeft zich zeer ingespannen om ongewenste ontwikkelingen op De Geest en het aangrenzende Kastanjedal tegen te gaan. Al in een vroeg stadium (in 2004) heeft het bestuur bij de gemeente en de potentiële ontwikkelaars van plannen voor De Geest een wensenlijst ingediend, teneinde het bijzondere karakter van De Geest, zoveel als mogelijk, te behouden. Uitgangspunt voor de stichting was dat het "rijke roomse leven” op De Geest herkenbaar moest blijven en dat er met de bestaande bebouwing zorgvuldig moest worden omgegaan. Vrijwel al onze wensen zijn door gemeente en ontwikkelaars ingewilligd en – voor een belangrijk deel – uiteindelijk ook uitgevoerd. Op enig moment werd duidelijk dat er heimelijk gesleuteld werd aan de grenzen van de Ecologische Verbindings Zone, in en rond het Kastanjedal. Voorts bleek dat er een enorm appartementencomplex tegenover de Rabobank op een van de terrassen achter de villa Westerbeek was voorzien. Deze ontwikkelingen waren aanleiding om ernstig bezwaar te maken bij zowel de Provincie Gelderland als bij de gemeente Ubbergen, welke bezwaren ertoe hebben geleid dat het oorspronkelijke voorontwerp voor het plan De Geest ingrijpend werd herzien. We hebben daarbij samengewerkt met andere organisaties, zoals het Geldersch Landschap, de Gelderse Milieu Federatie en het IVN. Met name ons bestuurslid Ton Thus (die landschapsarchitect en stedenbouwkundige is) heeft in samenwerking met enkele architecten voor het gebied alternatieve plannen gemaakt. Deze plannen zijn belangrijk geweest voor de nieuwe planvorming door de gemeente. Inmiddels ligt er een nogal gewijzigd ontwerp bestemmingsplan ter inzage. Hiervoor is de voorbereiding door de gemeente aanmerkelijk grondiger geweest dan bij het voorontwerp. Zo liggen er een aantal ecologische rapportages bij het ontwerp ter inzage, waarvan de eindrapportage is verricht door Bureau Waardenburg, een bureau dat onder vakgenoten hoog staat aangeschreven. Uit die rapportages kan worden geconcludeerd dat de kernwaarden van het gebied (De Geest en zijn omgeving, waaronder het Kastanjedal) met de in het bestemmingsplan voorziene ontwikkeling niet worden aangetast of bedreigd. Voor onze stichting was dat een wezenlijk punt en deze rapportages zijn dan ook kritisch bejegend. Wij hebben er twee andere bureaus (afzonderlijk van elkaar) naar laten kijken en beide bureaus (Paul van Kan te Utrecht en Natuurbalans te Nijmegen) zijn er niet in geslaagd om bij deze rapportages zodanige kanttekeningen te plaatsen dat gezegd zou kunnen worden dat de rapportages van Bureau Waardenburg een besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan voor De Geest niet zouden kunnen dragen. Met andere woorden: uitvoering van een bestemmingsplan volgens het nu voorliggende stedenbouwkundig ontwerp is niet bedreigend voor de waarden van het gebied van De Geest en zijn omgeving. Omdat dit element voor ons van doorslaggevende betekenis was om een zienswijze in te dienen, heeft het stichtingsbestuur in de bestuursvergadering van 11 juli 2011 besloten om af te zien van het indienen van een zienswijze naar aanleiding van het ontwerp bestemmingsplan voor De Geest. Het stichtingsbestuur is van mening dat er veel is bereikt, mede ook dankzij de inspanningen van een groot aantal van onze donateurs, waarvoor dank. Wat we hebben bereikt, moeten we koesteren. De stichting berust verder in het ontwerp bestemmingsplan en gaat niet verder in de procedure. Een aantal van onze medestanders doet dat overigens wel. Wel gaat de stichting door met het ontwikkelen van ideeën voor de entree van het Kastanjedal en de financiering daarvan. Hierover houden we u nog op de hoogte. De Kekerdomse molen "De Duffelt” gaat weer draaien! Vanaf zaterdag 14 mei is de molen van Kekerdom weer in gebruik genomen. De molen is een in 1867 gebouwde beltmolen en staat aan de Botsestraat 23 te Kekerdom. Er is één koppel maalstenen. De molenstenen zijn van kunststeen met een doorsnede van 140 cm. Het gevlucht is 24,20 m en heeft gelaste, ijzeren roeden met een Oudhollandse wiekvorm. De binnenroede is van 1988 en de buitenroede van 1976. De kap van de molen is gedekt met dakleer en voorzien van een Engels kruiwerk, hetgeen een kruiwerk met ijzeren rails en ijzeren rollen is. Het kruiwerk wordt bediend met een kruilier. De bovenas is een uit 1873 stammende gietijzeren as en is afkomstig van de molen, De Prins van Oranje, uit Dreumel. De as en het kruiwerk worden gesmeerd met reuzel en de kammen (tanden) op de tandwielen met bijenwas. De vang, waarmee het wiekenkruis wordt afgeremd, is een met een Vlaamse vang met vangtrommel. Het luiwerk voor het opluien (ophijsen) van de zakken graan en het afschieten (laten zakken) van het maalgoed is een sleepluiwerk. De molen is gerestaureerd in 1938, 1965, 1977 en 1988. Een eeuw Mooi Nederland - door Loet van Sluis Dit prachtig boek is te koop voor € 24,75. In Beek: Primera De Postkoets – Supplement Boek – VVV Beek. In Nijmegen bij Selexyz-Dekker v.d. Vegt. De omslag van het boek is hardcover in fullcolour en het heeft 164 pagina’s en is in fullcolour uitgevoerd. De schrijver geeft een volledig beeld van de vele veranderingen, in de laatste honderd jaar, in het gebied Mooi Nederland. Het betreft het gebied tussen het Keteldal en de Geest met als middelpunt de Sterrenberg. Aan de hand van kaarten, foto’s en verhalen beleven we de opkomst en neergang van de exploitatiemaatschappij Mooi Nederland en de veranderingen op de Sterrenberg. Structuurvisie gemeente Ubbergen De gemeente Ubbergen heeft een plan gemaakt dat aangeeft hoe Ubbergen de komende 10 jaar met de beschikbare ruimte in de gemeente omgaat. Een zogenaamde structuurvisie. De structuurvisie geeft in hoofdlijnen antwoord op vragen als: Op welke plaatsen mag gebouwd worden? Waar mag gerecreëerd worden? Welke uitbreidingsmogelijkheden hebben agrarische bedrijven? Ook benieuwd naar de visie? Klik hier om naar de website van de gemeente te gaan. Daar kan het plan ook gedownload worden. Uitreiking Monumentenprijzen en Ton Gijsbers Monumentenprijs De tweejaarlijkse Monumentenprijzen zijn weer uitgereikt. Dit gebeurde op 21 maart onder grote publieke belangstelling tijdens een feestelijke avond in het kerkje van Persingen. De jury onder voorzitterschap van Dr. M. Wingens , auteur van het standaardwerk Monument en Landschap in de gemeente Ubbergen en oud-voorzitter van onze stichting, bezocht de afgelopen tijd 35 panden en/of landschapselementen in de gemeente Ubbergen. Hiervan werden er 18 genomineerd voor een prijs. Na een presentatie verzorgd door mw drs. M. Jetten over de Cultuurhistorische Waardenkaart van de gemeente Ubbergen en een levendige pauze met muziek, ontvingen 5 genomineerden een Aanmoedigingsprijs: 1. Stichting Via Natura-Landschapsfonds Ooijpolder, Duffelt en Groesbeek voor de gestarte aanleg van de Ecologische Verbindingszone Ubbergen-Groenlanden 2. Staatsbosbeheer i.s.m. SOVON/Veldstudiecentrum Huize Wylerberg, Beek en Kooiman Cultuurhistorie, BLG, Fennemaq Advies, SB4 Bureau voor historische tuinen, parken en landschappen voor de herinrichting van landgoed en huis Wylerberg 3. De heer en mevrouw T. Hooghoudt voor de geplande en deels reeds gestarte ingrijpende restauratie van hun Oscar Leeuw-pand aan De Ravenberg 1 in Beek 4. De heer F. Brouwer en mevrouw I. Gomes voor hun geslaagde herstelwerkzaamheden aan het voorhuis van hun boerderij De Plezenburg in Leuth 5. Mevrouw P. Huisman en mevrouw L. Tissen voor het herstel van het rieten dak van hun boerderij Groot Küppenhof in Persingen (Wercheren) De Eervolle Onderscheidingen (een kunstwerk van de hand van Jos van Gessel) gingen naar de volgende 5 genomineerden: 1. De heer Z. Stappershoef voor zijn jarenlange inzet voor het project Voedsel voor Natuur i.s.m. Vereniging Landschapsbeheer/Stichting Landschap Ooijpolder/Groesbeek "De Ploegdriever” 2. De heer en mevrouw W. Hornix voor hun grote inzet tot behoud van hun Oscar Leeuw-pand Villa Dennenheuvel, Rijksstraatweg 46 te Ubbergen 3. Emeritus-pastoor Smits namens het Kerkbestuur van de Sint Hubertuskerk in Ooij wegens voorbeeldig onderhoud en conservering van zowel het kerkgebouw als de pastorie en het kerkhof 4. De heer A. Dodemond voor zijn grote en jarenlange inzet tot behoud en instandhouding van windkorenmolen De Duffelt in Kekerdom. Stichting "De Kekerdomse Molen” gaat er vanaf mei 2011 voor zorgen dat de molen enkele keren per week gaat draaien 5. De heer J. Bos voor het prachtige restauratiewerk dat hij heeft verricht aan het voormalig ANWB informatiekantoortje aan de Rijksstraatweg 128b Onze oud-voorzitter en mede-oprichter de heer Ton Gijsbers reikte vervolgens de naar hem vernoemde prijs met oorkonde voor de meest geslaagde restauratie uit aan De heer en mevrouw Hornix-Straatman, Villa Dennenheuvel, Rijksstraatweg 46, Ubbergen. Het Gesamtkunstwerk van Oscar en Henri Leeuw heeft een van de mooiste en bijzonderste nog bewaarde interieurs van ons land. Het echtpaar Hornix is meer dan 30 jaar geleden gestart met de reconstructie van alle nog aanwezige art nouveau wand- en plafondschilderingen en onderhoudt hun bijzondere bezit ook aan de buitenzijde perfect. Het is aan hun persoonlijke inzet en betrokkenheid te danken dat een zo bijzonder rijksmonument voor toekomstige generaties behouden is. In het juryrapport (Klik hier om het juryrapport te downloaden) kunt u alle nominaties met beschrijving en foto’s nalezen. Op aanvraag kunt u tegen een kleine vergoeding ook een juryrapport per post thuis ontvangen. Namens de jury, Pieternel Coenen De eervolle onderscheidingen zijn gemaakt door Jos van Gessel Hiernaast staat de door Jos gemaakte eervolle onderscheiding. Jos is in 1956 geboren in Wehl. Hij woont in Ooij en werkt in Nijmegen. Jos van Gessel schildert landschappen. Hij doet dit niet buiten maar in zijn atelier. Tekeningen en foto’s die hij tijdens zijn reizen maakt, gebruikt hij daar als inspiratiebron voor zijn schilderijen. Als een romantische schilder schept hij zijn eigen wereld door de sfeer te versterken of te veranderen. Dit gebeurt door zijn manier van schilderen, de kleurkeuzes die hij maakt en elementen aan het beeld te veranderen of toe te voegen. Hierdoor zijn de geschilderde landschappen ondanks dat ze realistisch zijn, geen letterlijke weergaves maar meer een geromantiseerde herinnering. De afgelopen jaren hebben bezoeken aan o.a. Rusland en Finland hem geïnspireerd. Jos van Gessel is ook docent aan de Nieuwe Akademie, academie voor beeldende kunst in Utrecht , De Lindenberg in Nijmegen en de KWA, kreatieve werkplaats voor kunstzinnige vorming in Arnhem. Werk van hem is o.a. in bezit van de DELA, de provincie Gelderland en Limburg en de Gemeente Nijmegen. Voor de Stichting tot behoud van Monument en Landschap heeft Jos van Gessel voor de uitreiking van de monumentenprijzen de afgelopen zes jaar tweejaarlijks een prent gemaakt. Op de derde en laatste prent die hij gemaakt heeft, is de Ooijpolder afgebeeld zoals hij die vaak ziet tijdens een fietstocht in de vroege ochtend. Het prachtige landschap dat oprijst uit de ochtendnevel. Op de voorgrond een visser in een bootje. Een geromantiseerd beeld maar herkenbaar voor iedereen. Jos van Gessel heeft eerst het landschap met aquarelverf geschilderd en dit vervolgens in een oplage van vijf exemplaren in inkjetprint op Hahnemüller aquarelpapier om laten zetten.